Ní ọjọ́ díẹ̀ sẹ́yìn, ọ̀jọ̀gbọ́n Aniruddh Vashisth ní Yunifásítì Washington tẹ ìwé kan jáde nínú ìwé ìròyìn àgbáyé Carbon, ó sọ pé òun ti ṣe àṣeyọrí nínú irú ohun èlò tuntun kan tí ó ní èròjà carbon fiber. Láìdàbí CFRP ìbílẹ̀, èyí tí a kò le tún ṣe nígbà tí ó bá bàjẹ́, a le tún àwọn ohun èlò tuntun ṣe leralera.
Bí ó tilẹ̀ ń ṣe àtúnṣe àwọn ànímọ́ ẹ̀rọ ti àwọn ohun èlò ìbílẹ̀, CFRP tuntun náà ń fi àǹfààní tuntun kún un, ìyẹn ni pé, a lè tún un ṣe lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan lábẹ́ agbára ooru. Ooru lè tún gbogbo ìbàjẹ́ àárẹ̀ tí ó bá ti bá ohun èlò náà ṣe, a sì tún lè lò ó láti jẹrà nígbà tí ó bá nílò àtúnlò ní ìparí ìṣiṣẹ́ náà. Níwọ́n ìgbà tí a kò lè tún CFRP ìbílẹ̀ ṣe, ó ṣe pàtàkì láti ṣe àgbékalẹ̀ ohun èlò tuntun tí a lè tún lò tàbí tún ṣe nípa lílo agbára ooru tàbí ìgbóná rédíò.
Ọ̀jọ̀gbọ́n Vashisth sọ pé orísun ooru le fa ìdàgbàsókè CFRP tuntun láìlópin. Ní ti gidi, a gbọ́dọ̀ pe ohun èlò yìí ní Carbon Fiber Reinforced Vitrimers (vCFRP, Carbon Fiber Reinforced Vitrimers). Gilasi polymer (Vitrimers) jẹ́ irú ohun èlò polymer tuntun kan tí ó so àwọn àǹfààní thermoplastic àti thermosetting plastics tí ọ̀jọ̀gbọ́n onímọ̀ sáyẹ́ǹsì ará Faransé, Ọ̀jọ̀gbọ́n Ludwik Leibler, ṣe ní ọdún 2011. Ohun èlò Vitrimers lo ọ̀nà ìyípadà dynamic bond, èyí tí ó lè ṣe ìyípadà chemical bond pàṣípààrọ̀ ní ọ̀nà tí ó yípadà nígbà tí a bá gbóná rẹ̀, àti ní àkókò kan náà ó ń tọ́jú ìṣètò tí ó sopọ̀ mọ́ ara rẹ̀, kí àwọn thermosetting polymers lè jẹ́ ìwòsàn ara wọn àti àtúnṣe wọn bí thermoplastic polymers.
Ní ìyàtọ̀ sí èyí, àwọn ohun èlò ìdàpọ̀ okùn carbon tí a sábà máa ń pè ní carbon fiber composite matrix (CFRP) ni carbon fiber resin composite matrix (CFRP), èyí tí a lè pín sí oríṣi méjì: thermoset tàbí thermoplastic gẹ́gẹ́ bí ìṣètò resin tó yàtọ̀ síra. Àwọn ohun èlò ìdàpọ̀ okùn thermosetting sábà máa ń ní epoxy resin, àwọn ìdè kẹ́míkà nínú èyí tí ó lè so ohun èlò náà pọ̀ mọ́ ara kan náà títí láé. Àwọn ìdàpọ̀ okùn thermoplastic ní àwọn resin thermoplastic rírọ tí a lè yọ́ tí a sì tún ṣe, ṣùgbọ́n èyí yóò ní ipa lórí agbára àti líle ohun èlò náà.
Àwọn ìsopọ̀ kẹ́míkà nínú vCFRP lè so pọ̀, gé wọn kúrò, kí wọ́n sì tún so wọ́n pọ̀ láti gba “agbègbè àárín” láàrín thermoset àti àwọn ohun èlò thermoplastic. Àwọn olùṣèwádìí iṣẹ́ náà gbàgbọ́ pé àwọn Vitrimers lè di àrọ́pò àwọn resini thermosetting kí wọ́n sì yẹra fún ìkójọpọ̀ àwọn èròjà thermosetting nínú àwọn ibi ìdọ̀tí. Àwọn olùṣèwádìí gbàgbọ́ pé vCFRP yóò di ìyípadà pàtàkì láti àwọn ohun èlò ìbílẹ̀ sí àwọn ohun èlò oníyípadà, yóò sì ní àwọn ipa lórí iye owó ìgbésí ayé pípé, ìgbẹ́kẹ̀lé, ààbò, àti ìtọ́jú.
Lọ́wọ́lọ́wọ́, àwọn abẹ́ ẹ̀rọ afẹ́fẹ́ jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ibi tí CFRP ti pọ̀ sí, àti pé ìgbàpadà àwọn abẹ́ ti jẹ́ ìṣòro ní agbègbè yìí. Lẹ́yìn tí àkókò iṣẹ́ náà parí, ẹgbẹẹgbẹ̀rún àwọn abẹ́ tí wọ́n ti fẹ̀yìntì ni wọ́n kó dànù sínú àpò ìdọ̀tí ní ìrísí àpò ìdọ̀tí, èyí sì fa ipa ńlá lórí àyíká.
Tí a bá lè lo vCFRP fún ṣíṣe abẹ́, a lè tún un lò kí a sì tún un lò pẹ̀lú ìgbóná tí ó rọrùn. Kódà bí abẹ́ tí a ti tọ́jú kò bá ṣeé tún ṣe kí a sì tún un lò, ó kéré tán ooru lè mú kí ó bàjẹ́. Ohun èlò tuntun yìí yí ìgbésí ayé onílànà ti àwọn àdàpọ̀ thermoset padà sí ìgbésí ayé oníyípo, èyí tí yóò jẹ́ ìgbésẹ̀ ńlá sí ìdàgbàsókè tí ó dúró ṣinṣin.
Tí a bá lè lo vCFRP fún ṣíṣe abẹ́, a lè tún un lò kí a sì tún un lò pẹ̀lú ìgbóná tí ó rọrùn. Kódà bí abẹ́ tí a ti tọ́jú kò bá ṣeé tún ṣe kí a sì tún un lò, ó kéré tán ooru lè mú kí ó bàjẹ́. Ohun èlò tuntun yìí yí ìgbésí ayé onílànà ti àwọn àdàpọ̀ thermoset padà sí ìgbésí ayé oníyípo, èyí tí yóò jẹ́ ìgbésẹ̀ ńlá sí ìdàgbàsókè tí ó dúró ṣinṣin.
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù kọkànlá-09-2021
